VRIJHEID (2)

11 sep

VRIJHEID (2)

1945-1948

Wat ik mij herinner als kind, dat er in de laatste tijden van de oorlog naar de bevrijding toe, onvoldoende of eigenlijk geen eten was. Er was wel een gaarkeuken, daar werd aardappelschillensoep en tulpenbollen klaargemaakt. Ook mijn moeder had een pan meegenomen en daarin werd dat lekkers ingeschept.

Samen liepen we terug naar huis en als dit op tafel kwam moest ik flink zijn en eten.

Onze gezinssamenstelling was drastisch veranderd. Mijn Oma, twee ooms en twee tantes, waren gerepatrieerd vanuit de kust en trokken bij ons in. Ook “t keeshondje van Oma was erbij.

Ons geluk was dat zij nog eten meenamen waarmee het tekort aan voedsel wat verminderde.

In november 1944 was een tante van mij bevallen en dus kwam er ook nog een baby bij, een neefje in een geïmproviseerde wieg.

Nog voor het einde van de oorlog is de familie stiekem teruggekeerd naar hun huis aan de kust.

Maar, zoals eerder beschreven kwam op 5 mei de Bevrijding.

Er veranderde in het begin niet zo heel veel. Mijn vader die in de oorlog nauwelijks nog had gewerkt ging nu weer iedere dag naar kantoor. De trams reden weer zodat hij niet meer hoefde te lopen naar het Centrum.

Langzamerhand kwam alles weer op gang en in augustus 1945 ging ik naar de Lagere School, de eerste klas.

Schoolgerei was er niet. Ja, een leitje en een griffel op mee te schrijven, maar geen papier en nog veel meer normale attributen ontbraken.

In “t vanDale woordenboek staat voor griffel: een stift van leisteen waar men vroeger mee schreef.

En voor leitje staat: een plaat van leisteen waarop geschreven kan worden.

Voor mij begon in 1945 mijn leven echt. Ik groeide mee met al het nieuwe dat kwam. Van de dagelijkse maaltijd tot aan de geregelde uren en dagen waarop het leven zich voltrok.

Niet te beschrijven is wat er allemaal veranderde. Niet snel maar langzamerhand werd het normaal, iets wat ik nog niet had meegemaakt en vooral beseft.

En wat ontdekte je van vrijheid?

In mijn beleving waren er vanaf het allereerste begin van de vrijheid steeds herdenkingen.

Nog op de lagere school gingen de leerlingen van de school iedere 4e mei naar de Ooster Begraafplaatsbom om het graf van een Canadese soldaat te bezoeken. Bloemen en een toespraak over oorlog en vrede.

Vrede en vrijheid was de titel van een spel dat werd opgevoerd in het Ajax stadion en waaraan soldaten met veel muziek, o.a. doedelzak en dans aan deelnamen Dat was nog in september 1945.

Vele zaken werden aangegrepen om te herdenken opdat we niet vergaten. Juist die herdenkingen en vooral de “verhalen” van de mensen die het meemaakten waren indrukwekkend.

Nu, 75 jaar na de Bevrijding, is dat herdenken in al die voorbij jaren altijd doorgegaan. Dat is goed. Die afgrijselijk slechte jaren 40-45 en de verschrikkingen die daarin zijn gebeurd mag geen enkele generatie ooit vergeten.

De vier mei herdenkingen heb ik meegemaakt. Als je dan in die twee minuten stilte niet begrijpt wat vrijheid betekent, dan, ja dan is er iets mis.

Het Wilhelmus is dan de bevestiging van het vrijheidsgevoel.

09/2019 Bert

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *